Rabu, 26 Oktober 2016

Tamadun Melayu Patani

โดย นิอับดุลรากิ๊บ  บินนิฮัสซัน

















Khamis, 20 Oktober 2016

Perbedaan antara bahasa Melayu Baku dan bahasa Indonesia

Bahasa Indonesia dan bahasa Malaysia adalah dua bentuk baku dalam bahasa Melayu modern (pasca-Perang Dunia II). Selain keduanya, terdapat pula bentuk baku lain yang dipakai di Brunei. Namun karena penuturnya sedikit, perkembangan bentuk ini menjadi kurang signifikan. Artikel ini mencoba menunjukkan perbedaan di antara kedua bentuk baku utama meskipun usaha-usaha penyatuan ejaan dan peristilahan selalu dilakukan di bawah koordinasi Majelis Bahasa Brunei Darussalam-Indonesia-Malaysia (MABBIM).

Sebenarnya tidak banyak perbedaan antara kedua bahasa tersebut. Berbagai varian bahasa Melayu digunakan di berbagai wilayah Indonesia dan semua mengakui bahwa bahasa yang digunakan di Provinsi Riau dan sekitarnya adalah bahasa Melayu Standar (atau bahasa Melayu Tinggi, bahasa Melayu Piawai). Perbedaan latar belakang sejarah, politik, dan perlakuan yang berbeda menyebabkan munculnya perbedaan tata bahasa, peristilahan dan kosakata, pengucapan, serta tekanan kata pada dua bentuk standar modern yang sekarang dipakai.

Perbedaan itu secara garis besar dapat dipaparkan sebagai berikut:

Dari latar belakang penjajahan asing bisa dikatakan bahwa bahasa Indonesia lebih menyerap bahasa Belanda sedangkan bahasa Malaysia lebih menyerap bahasa Inggris.
Dari segi perlakuan, kedua bahasa tersebut diperlakukan sesuai dengan kebijakan kebahasaan di negara masing-masing, namun ada perhimpunan yang mengatur bahasa Melayu yang disebut dengan Majelis Bahasa Brunei Darussalam-Indonesia-Malaysia (MABBIM).
Dari segi penyerapan kata di negara masing-masing, bahasa Indonesia yang didasarkan dari bahasa Melayu berdialek Riau menyerap pula bahasa-bahasa daerah di Indonesia seperti bahasa Jawa, dll.

Sejarah[sunting 
Sebelum abad kedua puluh, bahasa Melayu ditulis menggunakan aksara yang dimodifikasi dari aksara Arab yang dikenal sebagai Huruf Jawi.[1] Setelah abad dua puluh, bahasa Melayu ditulis menggunakan huruf Latin, dikenal sebagai Rumi, dan penggunaan huruf Latin ini telah hampir menggantikan huruf Jawi secara keseluruhan dalam kehidupan sehari-hari. Romanisasi pada awalnya digunakan di Malaya (kini bagian dari Malaysia) dan Hindia Belanda (kini Indonesia). Hal ini menunjukkan kedua negara tersebut merupakan bekas jajahan britania dan Belanda.

Dalam bahasa Indonesia, huruf vokal u pada awalnya dilambangkan dengan oe, seperti halnya dalam Bahasa Belanda. Perubahan resmi oe menjadi u dilakukan pada tahun 1947. Hal serupa juga terjadi di Malaysia, sampai tahun 1972, huruf konsonan c di Malaysia dilambangkan dengan ch, sedangkan Indonesia mengikuti Belanda yang menggunakan tj. Sehingga kata cucu di Malaysia dulu ditulis chuchu dan di Indonesia ditulis tjoetjoe, sampai akhirnya sistem Ejaan Yang Disempurnakan diperkenalkan di Indonesia pada tahun 1972, yang mengganti tj dengan c.

Indonesia mengganti konsonan dj dengan j, yang sudah terlebih dahulu digunakan di Malaysia, sedangkan konsonan lama j digantikan oleh y, seperti halnya di Malaysia. Demikian juga bunyi desah yang berasal dari bahasa Arab, yang dulu ditulis 'ch' di Indonesia, kini menjadi kh dalam kedua bahasa.
Perbedaan yang penting antara bahasa Malaysia dan bahasa Indonesia[sunting | sunting sumber]
Bahasa Indonesia berbeda dari bahasa Melayu di Malaysia karena bahasa Indonesia memiliki lebih banyak perkataan yang berasal dari bahasa Jawa dan bahasa Belanda meski bahasa Indonesia didasarkan dan didominasi dari bahasa Melayu Riau, contohnya "pejabat pos" di Malaysia dikenal dengan sebutan "kantor pos" di Indonesia. "Kantor" ini berasal dari kata Belanda kantoor untuk "pejabat".


Akan tetapi, oe masih dapat ditemukan, misalnya pada nama presiden pertama Indonesia, Sukarno (ditulis Soekarno), dan penggantinya Suharto, (ditulis Soeharto). Kombinasi huruf ch dan dj masih dapat ditemukan pada nama-nama semacam Achmad dan Djojo (diucapkan Akhmad dan Joyo), meskipun kini orang-orang lebih suka menggunakan ejaan pasca-1972.

Ketika zaman penjajahan, bahasa Indonesia menggunakan "oe" untuk bunyi "u", sama seperti bahasa Belanda. Namun setelah penaklukan Jepang, ejaan tersebut diganti menjadi "u". Di Malaysia sebelum tahun 1972, bunyi "ch" dieja dengan "ch" dan bahasa Indonesia menggunakan "tj". Oleh itulah, perkataan "cap" telah dieja sebagai "chap" di Semenanjung Malaya dan "tjap" dalam bahasa Indonesia. Setelah "Ejaan Yang Disempurnakan" diperkenalkan pada tahun 1972, kedua bahasa itu menggunakan ejaan yang sama, yaitu "cap". Contoh ejaan lain yaitu "dj" (Indonesia) diganti dengan "j" seperti di Malaysia. Ada beberapa ejaan yang masih dipertahankan atas sebab sejarah, contohnya "wang" (Semenanjung Malaya) dan "uang" (Indonesia).

Sama kata tetapi maknanya berbeda[sunting | sunting sumber]
Selain perbedaan kosakata, kedua bahasa juga memiliki perkataan-perkataan yang sama tetapi berbeda maksudnya (homonim). Oleh karena perkataan-perkataan tersebut seringkali digunakan dalam kedua bahasa, maka mudah menimbulkan kesalahpahaman.

Perbedaan makna ini terbentuk atas penuturan yang menjadi kelaziman dari kedua negara, sedangkan dalam segi tertulis tidak terbentuk perbedaan yang berarti sebab makna yang ada dalam bahasa Malaysia juga sebenarnya ada dalam bahasa Indonesia (makna bahasa Melayu dalam tiap daerah di Indonesia beragam mengingat banyaknya dialek bahasa Melayu di Indonesia)[26]. Beberapa perbedaan tersebut di antaranya:

Jumaat, 30 September 2016

สัมมนาวิชาการ “ภาษามลายูสู่ประชาคมอาเซียน”

โดย นิอับดุลรากิ๊บ  บินนิฮัสซัน
ผู้เขียนได้รับการติดต่อจากทาสมาคมข้าราชการครูมลายูมาเลเซียตะวันตก (Persatuan Guru-Guru Melayu Malaysia Barat) เพื่อร่วมจัดงานสัมมนาเกี่ยวกับภาษามลายู จึงได้จัดสัมมนาในหัวข้อ "ภาษามลายูสู่ประชาคมอาเซียน" โดยมีนักศึกษาที่ลงทะเบียนวิชา 431-411 สัมมนามลายูศึกษา และวิชา 431-412 โครงงานมลายูศึกษา เป็นผู้รับผิดชอบและดำเนินการโครงการสัมมนาดังกล่าว


โครงการสัมมนาวิชาการ “ภาษามลายูสู่ประชาคมอาเซียน”

1.  ชื่อโครงการ
     โครงการสัมมนาวิชาการ “ภาษามลายูสู่ประชาคมอาเซียน”

2.  หลักการและเหตุผล
ด้วยการเรียนการสอนวิชา 431-411 สัมมนามลายูศึกษา เป็นการเรียนรู้ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติเกี่ยวกับมลายูศึกษา นอกจากนั้นเพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้เกี่ยวกับการจัดสัมมนา ดังนั้นจึงเห็นสมควรได้จัดโครงการสัมมนาวิชาการในหัวข้อภาษามลายูกับประชาคมอาเซียน โดยประสานงานร่วมกับสมาคมข้าราชการครูมลายูมาเลเซียตะวันตก (Persatuan Guru-Guru Melayu Malaysia Barat) กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย การได้เรียนรู้ ได้เข้าใจความเป็นมา และความสำคัญของภาษามลายู จากวิทยากรของประเทศมาเลเซีย ซึ่งเป็นประเทศที่ใช้ภาษามลายู จะทำให้นักศึกษาได้รับรู้ข้อมูลจริงจากวิทยากร จะเป็นการพัฒนาศักยภาพของนักศึกษาให้มีการพัฒนาในการเรียนรู้ภาษาของประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้น

3.  ผู้รับผิดชอบโครงการ           
ศูนย์นูซันตาราศึกษา 
      
4.  วัตถุประสงค์
1) เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้เกี่ยวกับการจัดการสัมมนา
2) เพื่อให้นักศึกษาได้รับรู้ถึงความสำคัญของภาษามลายู
3) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนการสอนวิชา 431-411 สัมมนามลายูศึกษา

5.  เป้าหมาย
1)    เป้าหมายเชิงปริมาณ 
        มีนักศึกษาสาขาวิชามลายูศึกษาเข้าร่วมประมาณ  150  คน

2)    เป้าหมายเชิงคุณภาพ
       นักศึกษาที่ลงทะเบียนวิชา 431-411 สัมมนามลายูศึกษา สามารถเขียนรายงานส่วนที่เกี่ยวข้องกับภาษามลายูได้ จำนวน 1 เล่ม

6. ลักษณะการดำเนินโครงการ
          จัดสัมมนาโดยประสานงานกับสมาคมข้าราชการครูมลายูมาเลเซียตะวันตก (Persatuan Guru-Guru Melayu Malaysia Barat) กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เพื่อให้ส่งวิทยากรด้านภาษามลายู จำนวน 3 คน และให้นักศึกษาสาขาวิชามลายูศึกษาที่เคยไปฝึกงานที่พิพิธภัณฑ์แห่งรัฐกลันตัน สมาคมเสียงหนุ่มสาว และคณะกรรมการอิสลามแห่งรัฐกลันตัน จำนวน 3 คน ร่วมเป็นผู้นำเสนอประสบการณ์การใช้ภาษามลายูขณะไปฝึกงานในแต่ละสถานที่ 

กำหนดการสัมมนาวิชาการ “ภาษามลายูกับประชาคมอาเซียน”
ห้อง 58101 อาคารเรียนรวม 58 
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
วันที่ 28 กันยายน 2559 เวลา 13.00-16.00

13.00 น.   ประธานจัดโครงการสัมมนากล่าว
13.10 น.   ประธานพิธีเปิดการสัมมนากล่าวต้อนรับ
13.20-13.50 น.  ประสบการณ์ด้านภาษามลายูของนักศึกษาสาขาวิชามลายูศึกษาในการฝึกงานที่รัฐกลันตัน มาเลเซี
       - นางสาวอัสมะ  จิตบรรจง    ประสบการณ์ที่พิพิธภัณธ์แห่งรัฐกลันตัน
       - นางสาวปาโลซ่า   หมู่อำหมัดยู่โซะ ประสบการณ์ที่สมาคมเสียงหนุ่มสาว
       - นางสาวฟาตีเม๊าะ  หะมิมะดิง           ประสบการณ์ที่สำนักงานคณะกรรมการอิสลามแห่งรัฐกลันตัน
14.00-15.45 น. ประสบการณ์จากประเทศมาเลเซีย
       - นาย Abu Bakar Bin Mohd Abdullah  หัวข้อ   Peribahasa dalam Bahasa Melayu
       - นาย Ismail Bin Hassan  หัวข้อ Sejarah Bahasa Melayu
       - นาย Kamarulzaman Bin Ismail   หัวข้อ Pelajaran Bahasa Melayu di Abad ke 21

15.50-16.00 น.  ประธานพิธีกล่าวปิดการสัมมนา

และหลังจากเสร็จการสัมมนาแล้ว ผู้เขียนได้เชิญวิทยากรและผู้เข้าร่วมจากประเทศมาเลเซีย เข้าชั้นเรียนวิชา 431-211 อารยธรรมมลายู เพื่อให้ความรู้กับนักศึกษาสาขาวิชามลายูศึกษา และนอกจากนั้นได้ร่วมเซ็นหนังสือ Momerundum of Understanding ระหว่างศูนย์นูซันตาราศึกษา (Nusantara Studies Center) กับสมาคมข้าราชการครูมลายูมาเลเซียตะวันตก สาขารัฐตรังกานู และ 8 โรงเรียนมัธยมของรัฐตรังกานู ประเทศมาเลเซีย  

ประมวลภาพการจัดสัมมนา "ภาษามลายูสู่ประชาคมอาเซียน"
อาจารย์ซาวาวี กล่าวพิธีเปิด
นักศึกษาเข้าร่วมเต็มห้องสัมมนา
นักศึกษาเข้าร่วมสัมมนาจากหลายสาขาวิชา
นักศึกษาเข้าร่วมเกินเป้าที่ตั้งไว้
นักศึกษาในห้องสัมมนาเต็ม แต่ยังมีนอกห้องอยู่
 
 
 
วิทยากรเต็มด้วยประสบการณ์และความรู้
อาจารย์ซาวาวีมอบประกาศนียบัตรแก่วิทยากร
วิทยากรถ่ายรูปร่วมกับนักศึกษา
 ทำ MOU กับ 8 โรงเรียนมัธยม