Sabtu, 23 November 2024

Ariff Nan Pendeta - 100 Tahun Hayat Bakti Muhammad Ariff Ahmad Tulisan Dr. Azhar Ibrahim Alwee

 Oleh Nik Abdul rakib Bin Nik Hassan


Kali ini saya kemukakan tulisan Dr. Azhar Ibrahim Alwee, seorang Mitra Nusantara Studies Center. Dia adalah Mitra dari Singapura, seorang pensyarah Pengajian Melayu di Universiti Nasional Singapura (NUS). Beliau juga Naib Pengerusi Yayasan Warisan Melayu (MHF) dan anggota Majlis Bahasa Melayu Singapura dan Sahabat Sastera. Tulisan beliau adalah seperti berikut:-


ulisan pendeta bukan sembarangan

Diriwayatkan ketua dan rakyat jelataan

Barang lama bersama kenangan

Dari warisan terolahlah harapan

Tahun ini kita meraikan dan mengenang jasa bakti dan karya ilham beberapa penulis dari negara kita dan serantau.


Mereka semua sudah berpulang tetapi menjadi adat kita untuk mengenang tokoh-tokoh hebat ini setelah mereka cukup 100 tahun.


Dalam Bahasa Inggeris sambutan sebegini disebut 'centennial celebration'.


RAIKAN KARYA 4 TOKOH HEBAT


Tahun 2024 ini, kita meraikan seabad riwayat dan bakti karya empat tokoh yang tidak asing dalam dunia kesusasteraan Melayu-Indonesia. Dari Singapura ialah A Samad Ismail dan Muhammad Ariff Ahmad.


Dari Indonesia, A A Navis dan Sitor Sitomurang. Tokoh-tokoh besar ini menjadi warisan sastera dan budaya di Nusantara, pastinya.

Cikgu Muhammad Ariff Ahmad, dengan gelaran Pendeta Ariff adalah tokoh besar yang dibangga dan dihargai dalam masyarakat Melayu Singapura. Nama beliau terpahat dalam sejarah sebagai antara pendiri Angkatan Sasterawan ’50 (ASAS'50) yang ditubuhkan di Singapura. Pertubuhan ini menjadi pendorong utama dalam perkembangan sastera Melayu moden, dengan cogan kata sastera untuk masyarakat, suatu tekad sastera yang masih berkumandang dan berkibar dalam dunia kesusasteraan Melayu, baik di Singapura mahupun Semenanjung Malaysia.


Cikgu Ariff, sapaan akrab bagi beliau, yang bekerjaya sebagai guru sekolah, sedari usia mudanya sudah aktif dalam kegiatan sastera. Maka tidak menghairankan apabila beliau aktif pula dalam pergerakan sastera, di mana peranan beliau dalam ASAS’50 telah memberi bukan sahaja kepada kepimpinan dalam kalangan penulis tetapi sebagai teladan kepada cerdik pandai Melayu bahawa keterlibatan dalam hal-ehwal masyarakat adalah amanah, pertanggungjawaban yang tidak boleh mereka tangguhkan.

Selepas Perpisahan dari Malaysia, beberapa cerdik pandai Melayu yang dahulu bermastautin di Singapura, meninggalkan pulau ini. Cikgu Ariff dengan beberapa guru Melayu yang lain, seperti Masuri SN, dan Suratman Markasan, Suradi Parjo, Aliman Hassan mengisi ruang kepimpinan, khasnya dalam bidang kebudayaan dan kesusasteraan. Di ASAS’50 lah Cikgu Ariff menyumbang bakti kepada masyarakat dengan penuh dedikasi. Di saat sibuk bergerak menyusun pembentukan ASAS'50, Ckgu Ariff sempat menulis


“Dalam bicara diperkukuh

Gagasan Bersatu teguh bercerai rapuh

Idea sastera baru dipupuk, sastera alama diperwutuh

Cita-cita karya sastera jadi pencapai kemerdekaan penuh

Slogan: seni sastera untuk masyarakat rakyat seluruh

Tindakan: sendiri-sendiri dalam satu persatuan yang teguh

Angkatan Sasterawan’50 – ASAS’50.”


Itulah puisi “Bersatu Digerhayu” yang menjadi harapan Cikgu Ariff, dan rasanya inilah yang menjadi pedoman beliau dalam menggerakkan usaha sastera, bahasa dan budaya di Singapura. Pastinya suatu amanah dari beliau bahawa ASAS’50 harus terus memainkan peranan ini juga.

Di era pembangunan Singapura sejak 1970-an, kepimpinan yang mewakili masyarakat Melayu juga harus diisi, selain yang terdapat dalam perwakilan politik dalam Parlimen dan pemerintahan. Di sini cerdik pandai Melayu seperti Cikgu Ariff harus mengembangkan tugas dalam beberapa jawatankuasa kerja agar kepentingan masyarakat Melayu diwakili. Perhatikan sahaja senarai kerja kesukarelawanan mahupun perlantikan yang dipercayakan kepada beliau.

SUMBANGAN BESAR ALLAHYARHAM

Atas jasa besar beliau kepada dunia sastera tanah air, beliau telah dianugerahi Pingat Budaya pada 1987. Nama beliau juga tersenarai sebagai antara salah seorang perintis sastera (Literary Pioneer) di Perpustakaan Negara Singapura. Di NIE-NTU pula, tersergam sudut koleksi khas mengenang jasa Cikgu Ariff. Malah ada biasiswa Pengajian Melayu, yang dinamakan sempena nama beliau.


Perpustakaan Negara juga telah menerbitkan bibliografi khas yang mengumpulkan senarai karya beliau sejak tahun 1947 sehinggalah ke hari senja beliau. Dengan usaha gigih Encik Mohd Raman Daud, tersusun memoir Cikgu Arif, berjudul Perjalanan MAS: Memoir Muhammad Ariff Ahmad diterbitkan oleh ASAS’50 pada 2003. Temu ramah dengan beliau yang dihasilkan oleh Pusat Bahasa Melayu Singapura, juga suatu rujukan yang berharga.

Selain Masuri dan Suratman, Cikgu Ariff juga dipandang sebagai guru mapan Bahasa Melayu yang banyak dirujuk tentang persoalan budaya, bahasa dan kemasyarakatan. Beliau amat disegani malah oleh kepimpinan politik Melayu kerana beliau bukan sahaja banyak berjasa, tetapi juga disanjungi oleh kelompok pendidik Melayu di merata Singapura.


Beliau juga aktif menulis dalam ruangan akhbar, dan tidak terlepas menghadiri banyak majlis kebudayaan Melayu demi memberi galakan dan sokongan. Beliau juga menggalas tugas sebagai ahli penasihat atau ahli lembaga dalam pelbagai pertubuhan seperti Majlis Ugama Islam Singapura (MUIS), SBC dan MENDAKI.


Sebegitulah kepakaran beliau sering dirujuk, maka sudah wajar beliau dikalungkan gelaran Pendeta Muhammad Ariff Ahmad, sepertimana gelaran yang pernah disandangkan pada Za’ba dan Ismail Hussien di Malaysia. Namun gelaran bukanlah yang dicari oleh tokoh seperti Cikgu Ariff kerana memimpin masyarakat dengan bakti tenaga, masa dan fikiran itulah kebesaran amanah yang harus dipikul.

Pengetahuan beliau tentang adat resam, pepatah dan petitih, pantun, kepercayaan dan seni budaya juga sangat luas, seolah-olah seperti ensiklopedia bergerak. Tentulah beliau menjadi aset bagi masyarakat dan negara, kerana bukan sahaja menjadi “guardian” kebudayaan, tetapi juga terkedepan untuk menyeru kepada kemajuan dan pembangunan masyarakat Melayu. Beliau sesungguhnya tidak canggung berdepan dengan konteks masyarakat dan negara yang sedang membangun, di mana proses modenisasi yang cepat bergerak memerlukan masyarakat yang beretos kreatif dan pembina struktur.


Novel Syarifah (1998) membingkis cerita perakuan derajat yang dipertahankan, namun ia adalah sesuatu yang sebenarnya tidak sejalan dengan nilai kesaksamaan dan maruah manusia. Pastinya ia lahir dari pemerhatian tajam tentang hal yang berlaku dalam masyarakat. Juga dari beberapa puisi karangan beliau, akan terjelma pemikiran dan nilai yang beliau yakini. Sedang novel-novel remaja yang beliau tulis Sarah Pengarang Kechil (1957) membawa mesej betapa pentingnya pendidikan untuk golongan anak muda.


Dari gaya pemikiran, Cikgu Ariff bukanlah yang jenis berlantang suara, jauh lagi berposisi radikal, dan bergempita dengan kritikannya. Sebaliknya beliau, dengan kerjaya sebagai guru, mengambil sikap yang tidak bersifat kontroversial, berpandukan pertimbangan politik yang berhaluan sederhana dan pragmatik. Pastinya ini bukanlah suatu kelemahan atau kekurangan. Setiap gaya kepimpinan pasti memiliki kecenderungan masing-masing.


Beliau selalunya tenang malah suka berseloroh orangnya. Beliau bukan 'ideologue' yang mahu mempersoalkan idea dan pemikiran yang sudah melembaga. Maka jarang kita mendengar lantunan kritis dari beliau, walaupun kadangkala akan kita kesani dari pelbagai karya beliau, khasnya puisi, yang terdapat sudut mengajar kita berfikiran mendalam tentang keadaan kita hari ini.


Perhatian puisi bertajuk “Jangan Tak Ada” yang nadanya sinis sambil mengingatkan bahawa masyarakat Melayu yang celik harus mengambil peluang, wajar hadir dalam sejarah, jangan sampai tertinggal dalam peredaran masa:

“Hidup dalam masyarakat majmuk, kita

Hak punya tiap kelompok sama rata


Tapi

Sama pada hak, pada bagiannya tidak

Jika kelompok lain bisa punya 100 benda

Punyaku satu cuma, sudah pada –

“jangan tak ada,” kata orang.

Itu kan “adil”, namanya!


Toleran, toleran!”


“Jangan tak ada” itu samalah dengan bahasa basahan yang sering kita pakai. Di saat ada peluang, kita harus rebut. Di saat pengagihan sumber dan peluang tidak seimbang, kita tetap harus mengambil apa yang kita berhak, agar kita tidak terlepas peluang. Cukup atau tidak, yang penting mesti bergerak mendapat apa yang sedia ada, daripada langsung tertinggal tidak punya apa-apa. Malah puisi ini juga boleh dibaca sebagai teguran agar apa yang diagihkan dalam masyarakat jangan hanya sekadar agihan simbolik yang boleh disebut sebagai “token.” Pesanan seperti ini sungguh tajam, dan inilah puisi beliau yang antaranya bertaring.


Satu lagi puisi menarik berjudul “Pura-Pura” yang ditulis pada tahun 1964, terlantun pertanyaan beliau, seraya merenungnya sendiri:


“Kutanya pula pada pendeta

Apakah namanya orang yang pura-pura!

Pengambil muka

Penjual bangsa

Manusia tidak bijaksana


Tahulah aku sekarang

Si pura-pura itu orang curang


Pemimpin tiada jujur

Yang bikin pengikutnya hancur

….”


Berjela panjang sekiranya kita mahu membutirkan jasa bakti dan merakam peranan dan sumbangannya. Tahun ini di Singapura terdapat dua acara bagi mengenang 100 Tahun hayat bakti Cikgu Ariff. Pada 18 Oktober 2024, buku kenang-kenangan dalam bentuk e-buku “Demi Bahasa” telah dilancarkan di Perpustakaan Negara Singapura.


Pada Sabtu 23 Nov ini pula, akan diadakan Syarahan Perdana Memperingati MAS. Syarahan ini akan disampaikan oleh Prof Awang Sariyan, dengan judul: “Muhammad Ariff Ahmad Permata Cendekia di Tanah Pura.” Ia dianjurkan oleh NIE-NTU. Ia juga akan diadakan di lokasi yang sama.

Semoga hari peringatan sebegini menjadi perangsang dan teladan, membakar obor berbudi pada anak negeri, menyemat kasih pada sastera, menjadi fasih pada bahasa, sebagaimana Cikgu Ariff telah memberi tunjuk ajar dan menitipkan contoh-contoh bernas kepada kita. Kepada Cikgu Ariff, kita tabik dengan doa, semoga keberkatan ilmu beliau berpanjangan dalam masyarakat kita.


Khasnya kepada sasterawan, kelompok yang paling dipeduli oleh Cikgu Ariff, beliau menitip pesan:


“Sasterawan tidak dapat memerintah masyarakat, tetapi dapat menuliskan keadaan masyarakat untuk masyarakat mengambil tindakan.”


Itulah Ariff nan Pendeta, yang berdiri untuk bahasa, sastera dan kemajuan bangsanya.

Jumaat, 8 November 2024

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) นักวิชาการนามอุโฆษแหงมาเลเซีย

โดย นายนิอับดุลรากิ๊บ บินนิฮัสซัน

เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2024 มีข่าวจากมาเลเซียได้รายงานว่า  นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ คือ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) ได้เสียชีวิตลง เมื่อเวลา 04.30 น. ตามเวลามาเลเซีย ทีโรงพยาบาลชาห์อาลาม รัฐสลังงอร์ มาเลเซีย สำหรับศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) นับเป็นนักวิชาการที่รอบรู้ของประเทศมาเลเซีย เมื่อหลายปีก่อนผู้เขียนได้ร่วมสัมมนาในประเทศบรูไนดารุสสาลาม โดยได้ร่วมพักห้องเดียวกันที่โรงแรมในประเทศบรูไนดารุสสาลามกับศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) สองสามวัน ในขณะที่ได้ร่วมห้องเดียวกันนั้น ผู้เขียนก็ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) หนึ่งสิ่งที่แลกเปลี่ยนความคิดเห็นในห้องโรงแรมที่ประเทศบรูไนดารุสสาลาม คือ ได้ถามท่านว่า ท่านจบในสาขาอะไร เพราะเห็นสามารถที่จะขึ้นเวทีรวมเสวนาในหัวข้อต่างๆ ทั้งวรรณกรรม ภาษามลายู ประวัติศาสตร์ สังคมวิทยา มานุษยวิทยา เพราะผุ้เขียนสงสัย แม้จะรู้วา ท่านอยู่ในสายสังคมวิทยา มานุษยวิทยา ท่านก็ตอบแบบ การร่วมงานกับเพื่อน พรรคพวกในหลากหลายสาขา ทำให้ เป็นคนที่สามารถนำประสบการณ์ต่างๆ มาพูด มาบรรยายในหลากหลายสาขา

ในครั้งนี้ เรามาทำความรู้จักกับศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) นะครับ 

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) เกิดเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 1944 ในรัฐมะละกา ในช่วงสิ้นสุดการยึดครองมลายาของญี่ปุ่น เขาเติบโตมาในบรรยากาศแบบหมู่บ้านและเข้าเรียนในโรงเรียนที่ใช้ภาษามลายูในปี 1950 โรงเรียนมลายูเป็นรูปแบบการศึกษารูปแบบเดียวที่พบในหมู่บ้านมลายูเกือบทุกหมู่บ้าน ตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เด็กมลายูก็จะออกมาเป็นกรรมกร ชาวนา ชาวประมง หรือตำรวจ และทหารที่เสี่ยงชีวิตเพื่อปกป้องความปลอดภัยให้ทุกคน กล่าวคือ พวกเขาอยู่ที่ระดับล่างของสังคม คือเป็นสิ่งที่เจ้าอาณานิคมอังกฤษได้วางแผนไว้แล้ว ยกเว้นคนไม่กี่คนที่จะออกมาเป็นเจ้าหน้าที่และพนักงานระดับล่างในหน่วยงานของรัฐ


ต่อมาโรงเรียนมัธยมที่ใช้ภาษามลายูได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนตวนกูอับดุลราห์มาน (Sekolah Tuanku Abdul Rahman (STAR) ถนนไทเกอร์เลน (Tiger Lane) รัฐเปรัค ซึ่งเป็นโรงเรียนสมัยใหม่ที่นำชื่อของพระราชาธิบดีคนแรกมาเป็นชื่อโรงเรียน จากเด็กในหมู่บ้านที่ยากจนมากมาสู่เด็กสมัยใหม่ เขาสามารถได้รับประโยชน์สูงสุดจากการเป็นนักเรียนชั้นม.6 และสามารถเข้ามหาวิทยาลัยมาลายาในปี 1964 โรงเรียนตวนกูอับดุลราห์มาน ได้กลายเป็นดวงดาวที่ส่องสว่างบนท้องฟ้าของประเทศมาเลเซียในยุคนั้น เพื่อช่วยให้ชาวมลายูหลายพันคน เด็ก ๆ จะได้รับการยกระดับการศึกษา ซึ่งไม่เพียงจะไม่กลายมาเป็นชนชั้นที่ยากจนและขัดสนอีกต่อไป ดังนั้นการใช้ชีวิตในหอพักเป็นเวลาหนึ่งทศวรรษในโรงเรียนของเขาทำให้ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) หลุดพ้นจากวงจรอุบาทว์ คือการกดขี่ต่อผู้เรียนที่ใช้ภาษามลายู

จากนั้นเขาได้ศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยมาลายา (Universiti Malaya) และสำเร็จการศึกษาปริญญาตรีศิลปศาสตรบัณฑิต (B.A.Hons) ในปี 1964-1966/67 และปริญญาโทสาขาศิลปศาสตร์ (MA Hons) ที่มหาวิทยาลัยมาลายาเช่นเดียวกันในปี 1967-1969-70 และเขาศึกษาต่อจนถึงปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยฮุลล์ ประเทศอังกฤษ ในปี 1970-1973/74


ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) เคยเป็นอาจารย์พิเศษที่มหาวิทยาลัยแห่งชาติมาลเซีย (Universiti Kebangsaan Malaysia) ในปี 1977/78 เขาเป็นผู้ตรวจสอบ หรือ Reader วิทยานิพนธ์ปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยไซนส์มาเลเซีย รัฐปีนัง ในปี 980/81 เขาเป็นอาจารย์พิเศษ และผู้ดูแลหลักสูตรการอบรมระดับอุดมศึกษา ทีมหาวิทยาลัยมาลายา ในปี 1983/85 เป็นอาจารย์พิเศษวิชามานุษยวิทยา ของหลักสูตรการอบรมพยาบาล มหาวิทยาลัยมาลายา ในปี 1985/89 เขามีโอกาสเป็นอาจารย์สอนสาขาวิชาวิเคระห์สังคมที่วิทาลัยตำรวจ (Police College) ที่เมืองกัวลากูบูบารู รัฐสลังงอร์ ในปี 1985 และเป็นอาจารย์พิเศษสาขาวิชาสังคมวิทยา ที่ State University of New York (SUNY-ITM) เป็นโครงการร่วม หรือ Join Education Programme ดำเนินการที่เมืองซูบังจายา กัวลาลัมเปอร์ ในปี 1985/87 เขายังเป็นคณะกรรมการจัดทำหลักสูตรสำหรับมัคคุเทศก์ ขององค์การสงเสริมการท่องเที่ยวแห่งมาเลเซีย ในปี 1988 เขาเป็นอาจารย์พิเศษสำหรับผู้เข้าอบรมเป็นมัคคุเทศก์ องค์การสงเสริมการทิองเที่ยวแห่งมาเลเซีย ในปี 1989


ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) เข้าสู่ระดับการบริหาร โดยเริ่มตั้งแต่ระดับล่างคือ


เป็นหัวหน้าหอนักศึกษาที่ชื่อว่า Kolej ke 4 (Fourth Residential College) โดยในมหาวิทยลัยมาลายา นั้นคือทุกหอพักนักศึกษาจะต้องมีอาจารย์ผู้ดูแลหอพัก โดยต้องพักอาศัยร่วมหอพักกับนักศึกษา เพื่อสามารถดูแลนักศึกษาตลอด 24 ชั่วโมง โดยดำรงตำแหน่งระหว่างเดือนพฤษภาคม 1976-เดือนธันวาคม 1978


ต่อมาดำรงตำแหน่งเป็นอาจารย์ หรือ มาเลเซียเรียกว่า tutor ของมหาวิทยาลัยมาลายา ระหว่างเดือนมิถุนายน 1967- เดือนกันยายน 1969


ต่อมาเป็นอาจารย์ระดับเรียกว่า ผู้ช่วยอาจารย์ หรือ Pembantu Pensyarah ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์  1974- เดือนธันวาคม 1977


เป็นรองศาสตราจารย์ หรือ Prof. Madya ระหว่างเดือนธันวาคม 1977-1992 ในมหาวิทยาลัยมาลายา ไม่มีตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์อย่างในประเทศไทย


และได้รับแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์ ในปี 1992


หัวหน้าภาควิชาสังคมวิทยา มานุษยวิทยา ของมหาวิทยาลัยมาลายา ในเดือนเมษายน ในปี 1984/88


เป็นคณบดีของคณะศิลปะศาสตร์และสังคมศาตร์ มหาวิทยาลัยมาลายา ระหว่างพฤษภาคม 1993 - เมษายน 1995


ได้รับแต่งตั้งเป็นรองอธิการบดีมหาวิทยาลัยมาลายา ฝ่ายกิจกรรมนักศึกษา ในเดือนเมษายน 1995 จนเกษียณก็ได้รับการแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์เกียรติคุณ หรือ Profesor Emeritus ของมหาวิทยาลัยต่างๆ  เริ่มตั้งแต่มหาวิทยาลัยอุตารามาเลเซีย (Universiti Utara Malaysia) โดยรับตำแหน่งศาสตราจารย์ของศูนย์ศึกษารัฐบาล หรือ Pusat Pengajian Kerajaan ของคณะกฎหมาย รัฐบาล และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (College of Law, Government and International Studies)  ของมหาวิทยาลัยอุตารามาเลเซีย (Universiti Utara Malaysia)


ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) เป็นคนต่อต่อต้านนโยบาย PPSMI สำหรับนโยบาย PPSMI หรือ Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris หมายถึงการสอนและการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์โดยใช้ภาษาอังกฤษ (PPSMI) เป็นชื่ออย่างเป็นทางการของนโยบายการศึกษาของมาเลเซียที่กำหนดให้ภาษาอังกฤษเข้ามาแทนที่ภาษาประจำชาติ/ภาษาแม่เป็นสื่อกลางของวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ในทุกระดับของการศึกษา นโยบาย PPSMI มักเป็นประเด็นที่มีการถกเถียงกันอย่างถึงพริกถึงขิง นับตั้งแต่ถูกนำมาใช้โดยฝ่ายบริหารของยุค ดร. มหาเธี บิน โมฮัมหมัด ในปี 2003 และในสุดท้ายนโยบายนี้จะถูกยกเลิกโดยสิ้นเชิงในปี 2012 ตามที่ประกาศโดยรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการของมาเลเซีย ตัน ศรี มูห์ยิดดิน ยัสซิน

       การประชุมที่เรียกว่า Kongres Maruah Melayu หรือสมัชชาศักดิ์ศรีมลายู

สำหรับการยอมรับของกลุ่มฝ่ายมลายูที่มีต่อศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) นับวาสูงพอควร คือ ครั้งมีการประชุมที่เรียกว่า Kongres Maruah Melayu หรือสมัชชาศักดิ์ศรีมลายู ที่ประกอบด้วยบรรดาพรรคการเมืองฝายมลายู และองค์กร NGO เมื่อ 6 ตุลาคม 2019 จัดขึ้นที่สนามกีฬามาลาวาตี (Stadium Malawati) เมืองชาห์อาลาม รัฐสลังงอร์ เป็นการชุมนุมของชาวมลายู เพื่อแสดงพลังความสามัคคี โดยมีนายมหาเธร์ โมฮัมหมัด อดีตนายกรัฐมนตรีเข้าร่วมด้วย การประชุมครั้งนั้นได้ให้ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling) เป็นประธานของการประชุม


ผลงานเขียนของศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. ดาโต๊ะ ไซนาลอาบีดิน กลิง (Profesor Emeritus Datuk Dr Zainal Kling)


Zainal Kling.(1995) The Malay family: Beliefs and realities. Journal of comparative family studies, 26 (1). pp. 43-66. ISSN 0047-2328


Zainal Kling.(2013) Budaya unggul pekerja awam / badan berkanun. In: Pembudayaan pekerja dalam arus transformasi negara. Institut Pemikiran Tun Dr. Mahathir Mohamad, Sintok, pp. 65-84. ISBN 9789670193076


Zainal Kling.(2006) UMNO and BN in the 2004 election: The political culture of complex identities. In: Malaysia recent trends and challenges. Institute of Southeast Asian Studies, Singapore, pp. 157-194. ISBN 9812303367


Zainal Kling.(2015) Merdeka daripada apa? (6 September 2015). in Mingguan Malaysia, p. p. 8.


Zainal Kling.(2016) Hang Tuah: Adiwira sebenar bangsa Melayu. (3 April 2016). in Utusan Malaysia, p. p. 10.


Zainal Kling.(2003) The changing international image of Brunei. Southeast Asian Affairs 1990 (1). pp. 89-100. ISSN 0377-5437

 


Khamis, 31 Oktober 2024

ศิลาจารึกเกอบนโกปี (Prasasti Kebonkopi II) ศิลาจารึกภาษามลายูแห่งชวาตะวันตก อินโดเนเซีย

โดย นายนิอับดุลรากิ๊บ  บินนิฮัสซัน

เมื่อกล่าวถึงศิลาจารึกในโลกมลายู นับว่า มีมากมาย และหลากหลายภาษา ในกลุ่มศิลาจารึกที่ใช้ภาษามลายูนั้น กระจายมีทั้งในประเทศมาเลเซีย อินโดเนเซีย สำหรับครั้งนี้ ก็กล่าวถึงศิลาจารึกหนึ่งในประเทศอินโดเนเซีย ที่ใช้ภาษามลายู และขอกล่าวถึงศิลาจารึกเกอบนโกปี II (Prasasti Kebonkopi II) คำว่า เกอบนโกปี แปลได้ว่า สวนกาแฟ แต่คำว่าศิลาจารึกเกอบนโกปี หมายถึงสถานที่พบศิลาจารึก ซึ่งพบที่เกอบนโกปี เรามาทำความรู้จักถึงศิลาจารึกเกอบนโกปีกันนะครับ


ศิลาจารึกเกอบนโกปี II (Prasasti Kebonkopi II) หรือ ศิลาจารึกปาเซร์มัวรา (Prasasti Pasir Muara) หรือ ศิลาจารึก Rakryan Juru Pangambat เป็นศิลาจารึกที่เก่าแก่ที่สุดที่กล่าวถึงชื่อเฉพาะของซุนดา มีอายุตั้งแต่ปีซากาศักราช 854 หรือ ค.ศ. 932 ศิลาจารึกนี้พบที่หมู่บ้านเกอบนโกปี เมืองโบโฆร์  และ ใกล้กับศิลาจารึกเกอบนโกปี I (Prasasti Kebonkopi I) และได้ตั้งชื่อให้แตกต่างไปจากศิลาจารึกเก่าสมัยตารูมานาฆารา


นักโบราณคดี ศาสตราจารย์ ดร. เอฟ.ดี.เค. บอช (Prof Dr. F. D. K. Bosch) ซึ่งศึกษาศิลาจารึกนี้กล่าวว่า ศึกษาศิลาจารึกนี้เขียนเป็นภาษามลายูโบราณ  โดยระบุว่า กษัตริย์แห่งซุนดาได้กลับคืนสู่บัลลังก์อีกครั้ง และการตีความเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในปีค.ศ. 932 น่าเสียดายที่ศิลาจารึกนี้สูญหายไป และถูกขโมยไปในช่วงที่เกิดความวุ่นวายในช่วงต้นสงครามโลกครั้งที่ 2 ประมาณทศวรรษที่ 1940


ศิลาจารึกเกอบนโกปี II (Kebonkopi II) ถูกค้นพบที่หมู่บ้าน Pasir Muara หมู่บ้าน Ciaruteun Ilir อำเภอ Cibungbulang เมือง Bogor จังหวัดชวาตะวันตก ในศตวรรษที่ 19 ระหว่างการแผ้วถางป่าเพื่อสร้างสวนกาแฟแห่งใหม่ ศิลาจารึกนี้อยู่ห่างจากศิลาจารึกเกบอนโกปี I ((Kebonkopi I) ประมาณ 1 กิโลเมตร (ศิลาจารึกตาปะฆายะห์)


ศิลาจารึกนี้สามารถอ่านได้ว่า

Ini sabdakalanda Rakryan Juru Pangambat I kawihaji panyaca pasagi marsandeca ~ ba(r) pulihkan hajiri Sunda


ศิลาจารึกนี้สามารถให้คำแปลว่า

ศิลาจารึกนี้เป็นคำพูดของ Rakryan Juru Pangambat (นักล่าหลวง) ในปีซากาศักราช 458 ว่า “berpulihkan hajiri Sunda” หรือ ผู้มีอำนาจ (คำสั่ง) จะถูกส่งกลับไปยังกษัตริย์แห่งซุนดา


การตีความ

ศิลาจารึก chandrasengkala เขียนไว้ว่า ปีซากา ศักราช 458 อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์บางคนกล่าวว่าปีจารึกนี้ต้องอ่านย้อนหลังว่าซากาศักราช 854  (ค.ศ. 932) เพราะอาณาจักรซุนดาไม่สามารถดำรงอยู่ได้ในปี ส.ศ. 536 ในยุคของอาณาจักรซุนดา ตารุมานาฆารา (ค.ศ. 358-669)


ศิลาจารึกนี้เขียนด้วยอักษรกาวี แต่ภาษาที่ใช้คือภาษามลายูโบราณ ศาสตราจารย์ ดร. เอฟ.ดี.เค. บอช (Prof Dr. F. D. K. Bosch) ตั้งข้อสันนิฐานว่า การใช้ภาษามลายูโบราณบ่งบอกถึงอิทธิพลของอาณาจักรศรีวิชัยที่มีต่อชวาตะวันตก นอกจากนี้เขายังเปรียบเทียบระหว่างช่วงเวลา ค.ศ. 932 ของศิลาจารึก นี้กับปี 929 ซึ่งตรงกับการเปลี่ยนแปลงศูนย์กลางทางการเมืองของอาณาจักรมาตารัมจากภาคกลางไปยังชวาตะวันออก


นักประวัติศาสตร์ชาวฝรั่งเศส โกลด กิโยต์ (Claude Guillot) จากสถาบัน École française d'Extrême-Orient เสนอว่าศิลาจารึกเกอบนโกปี II (Kebonkopi II) เป็นการประกาศเอกราช (อาจมาจากอาณาจักรศรีวิชัย) ของอาณาจักรซุนดาที่ก่อตั้งขึ้นใหม่ เอ็ม. ซี. ริกเลฟส์ (M. C. Ricklefs) นักประวัติศาสตร์ชาวออสเตรเลียยังสนับสนุนข้อเสนอแนะนี้ในหนังสือของเขาชื่อว่า  A History of Modern Indonesia ตั้งแต่ประมาณปี ค.ศ. 1200.


ชื่อของซุนดาถูกกล่าวถึงครั้งแรกในศิลาจารึกนี้ อย่างไรก็ตาม คำจารึกนี้ระบุว่า “berpulihkan hajiri Sunda” สามารถตีความได้ว่าก่อนหน้านี้เคยมีกษัตริย์แห่งซุนดามาก่อน และตำแหน่ง (อำนาจ) ของเขาก็ได้รับการฟื้นฟูในที่สุด ในขณะที่ชื่อคำว่า "ปังกัมบัต" หรือ Pangambat แปลว่า "นักล่า" จึงตีความได้ว่ากษัตริย์ทรงเป็นนักล่าที่เก่งกาจ

Rabu, 30 Oktober 2024

ศิลาจารึกภาษามลายูที่อำเภอพอร์ตดิคซัน รัฐนัครีซัมบีลัน มาเลเซีย

โดย นายนิอับดุลรากิ๊บ  บินนิฮัสซัน

เมื่อกล่าวถึงศิลาจารึกภาษามลายูในประเทศมาเลเซีย เรามักจะกล่าวถึงศิลาจารึกที่รัฐตรังกานู แต่ความจริงแล้วยังมีอีกหนึ่งหลักศิลาจารึกที่รัฐนัครีซัมบีลัน ศิลาจารึกนี้ จะรู้จักในนามของหลักศิลาจารึกที่เมืองพอร์ตดิคซัน สำหรับหลักศิลาจารึกนี้มีรายละเอียดดังนี้


ศิลาจารึกนี้ใช้ภาษามลายูโดยใช้อักษรกาวีหรืออักษรชวาโบราณ ผสมกับการใช้อักษรอักษรยาวี สามารถเห็นศิลาจารึกนี้และหลุมฝังศพของเชคอาหมัด มายูนา ที่เสียชีวิตประมาณปี ฮิจเราะห์ศักราช 872 (ค.ศ.1467/68) ได้ที่ศูนย์ประวัติศาสตร์ปังกาลันเกิมปัส ใกล้กับดมืองพอร์ตดิคสัน งานจารึกที่ศิลาจารึกบนหินสุสานของเชคอาหมัด มายูนา ถือเป็นมรดกตกทอดทางประวัติศาสตร์จากศิลาจารึกในการใช้ภาษามลายูที่ผสมผสานระหว่างอักษรยาวีกับอักษรกาวีหรืออักษรชวาโบราณที่พบในมาเลเซีย ศิลาจารึกนี้ทำการอ่านโดย J.G. de Casparis และจัดพิมพ์ใน JMBRAS, Volume III, bahagian I, 1980.


สามารถอ่านได้ว่า

bismi'llahi'l-rahmani'l-rahimi

dara buta buka ata-tada milikna Ah-mat Majanu berbawat

daya/seda ahmat Pwan balat anak sadang

Ahmad Majanu ma malaga pada alah


สามารถให้ความหมายในปัจจุบันได้ว่า

Dengan nama Allah yang maha Pengasih, lagi Penyayang,

makam ini kepunyaan Ahmad Majanu, wira yang berjuang.

Ahmad gugur bersama-sama isteri Balat dan anak lelakinya.

Semasa berjuang dia gugur.


สามารถแปลเป็นภาษาไทยได้ว่า

“ในนามของพระเจ้า ผู้ทรงเมตตา ผู้ทรงกรุณาปรานี

สุสานนี้เป็นของอาหมัด มายานู วีรบุรุษผู้ต่อสู้

อาหมัดเสียชีวิตพร้อมกับภรรยาและลูกชายของบาลัท

ขณะต่อสู้เขาก็เสียชีวิตลง”


สามารถอ่านได้ว่า

bismi'llahi'l-rahmani'l-rahimi

pertama Ahmad Maja-nu masuk ke jalan tat-kala raja-raja danan ba-

tun barah talang ketangkap lalagi phana wassalam 1385


สามารถให้ความหมายในปัจจุบันได้ว่า

“Dengan nama Allah yang maha Pengasih lagi Penyayang

Ahmad Majanu adalah yang mula-mula muncul di tepi jalan

ketika raja dan Tun (?) Barah Talanga ditangkap. Akhirnya beliau ghaib (dalam tahun Saka 1385).”


สามารถให้ความหมายในภาษาไทยได้ดังนี้ว่า:

“ในนามของพระเจ้า ผู้ทรงเมตตาและเมตตาเสมอ

อาหมัด มายานู เป็นคนแรกที่ปรากฏอยู่ริมถนน เมื่อกษัตริย์และตุน (?) บาราห์ ตาลังกา ถูกจับกุม ในที่สุดเขาก็หายไป (ในปีศก 1385)”


ความเข้าใจของผู้เขียน ความหมายของคำว่า Ghaib หรือ หาย น่าจะหมายถึง ตาย เสียชีวิต



ทำการอ่านโดยฮัจญียายูลี (Tuan Haji Jajuli) ได้แปลงจากอักษรยาวีเป็นอักขระโรมัน ได้ดังนี้:-


“Ini adalah dar al-ijaar bi-nikmati-Llah makam Syeikh Ahmad

Majnun malam raya pergi mulai sanah pada Hijrah Salla-Llah 'alaihi wa-sallam dari lapan ratus Hijrah nabi lebih dua malam pada … Sultan Mansur radhi-Allah 'anhu ini …”


ทำการอ่านโดยศาสตราจารย์ ดร. ชาห์รีร์ มูฮัมหมัดซีน  ได้แปลงจากอักษรยาวีเป็นอักขระโรมัน ได้ดังนี้:-


“Ini adalah dar al-ijaar bi-nikmati-Llah makam Syeikh Ahmad Majnun malam raya pergi mulai sanah pada Hijrah Salla-Llah 'alaihi wa-sallam dari

lapan ratus Hijrah nabi…(Mungkin tujuh puluh atau seerti dengannya)… lebih dua malam pada … Sultan Mansur radhi-Allah 'anhu ini Amin …”

Khamis, 17 Oktober 2024

งานสัมมนานานานชาติด้านวรรณกรรมอินโดเนเซีย ครั้งที่ 33 ที่เมืองปาเล็มบัง สุมาตราใต้ อินโดเนเซีย

โดย นายนิอับดุลรากิ๊บ บินนิฮัสซัน

ผู้เขียนได้ร่วมงานสัมมนาด้านวรรณกรรมต่างๆ โดยได้พบปะนักเขียน นักวรรณกรรมชาวอินโดเนเซีย และจากการได้พบปะกับนักเขียนชาวอินโดเนเซียนี้เอง ผู้เขียนได้รับข้อความว่า ทางสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย (Himpunan Sarjana-Kesusastraan Indonesia - HISKI) จะมีการจัดงานสัมมนาประจำปีของสมาคมฯในเดือนปลายเดือนตุลาคม 2024 พร้อมที่จะไปร่วมเป็นหนึ่งในองค์ปาฐก หรือ Keynote Speaker  ไหม ด้วยในช่วงที่ได้รับการติดต่อนั้น ยังมีเวลาอีกหลายเดือน จึงตอบรับพร้อมที่จะเดินทางไปร่วมงาน แต่พอใกล้งาน ทางเจ้าภาพที่มหาวิทยาลัยศรีวิชัย หรือ Universitas Sri Wijaya แจ้งว่า จะร่วมการประชุมแบบ offline หรือ online ก็ตอบว่า ถ้ามีองค์ปาฐกจากต่างประเทศบางท่าน จะร่วมประชุมแบบ online ผู้เขียนจึงตอบว่า ขอร่วมประชุมแบบ online ก็แล้วกัน และในการสัมมนาครั้งนี้ มีองค์ปาฐกจำนวนหนึ่งเข้าร่วมโดยทาง online มีนักวิชาการจากเยอรมัน นักวิชาการจากญี่ปุน นักวิชาการจากรัฐซาบะห์ มาเลเซีย


ในการสัมมนาวิชาการครั้งนี้ มีนักวิชาการด้านวรรณกรรมทั่วอินโดเนเซีย ยังมีองค์ปาถกมาจากมหาวิทยาลัยต่างๆ เช่น

มหาวิทยาลัย Goethe University of Frankfurt ประเทศเยอรมัน

Universiti Malaysia Sabah และ  UPSI ประเทศมาเลเซีย

Universidade de Lisboa ประเทศโปร์ตุเกส

Akita University ประเทศญี่ปุ่น

Nuantara Studies Center ประเทศไทย

ตัวแทนจากสาธารณรัฐซานมารีโน (อิตาลี)


ในการนี้ ขอเสนอความเป็นมาของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย ซึ่งผู้เขียนคิดว่า ทางศูนย์นูซันตาราศึกษา จะทำงานร่วมมือกับทางสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซียในโอกาสต่อไป


สมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย (Himpunan Sarjana-Kesusastraan Indonesia - HISKI) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 1984 ในเมืองตูกู ปุนจัก จังหวัดชวาตะวันตก หนึ่งในผู้ก่อตั้งและผู้ริเริ่มองค์กรนี้คือศาสตราจารย์ ดร. ซาปาร์ดี โยโก ดาโมโน่ (Prof. Dr. Sapardi Djoko Damono) นักเขียนรางวัลซีไรต์ ปี 1986


สมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย:

1. ส่งเสริมและพัฒนาความคิดและความคิดสร้างสรรค์ของสมาชิก

ในสาขาวรรณกรรม

2. เผยแพร่ผลการดำเนินงานเพื่อความก้าวหน้า ความรู้ การศึกษา และวัฒนธรรมอีกด้วย

3. เพิ่มกิจกรรมวรรณกรรมในหมู่ประชาชนเพื่อให้บรรลุเป้าหมายของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย

1. จัดการประชุมทางวิชาการ

2. จัดการฝึกอบรมและการประชุมเชิงปฏิบัติการ

3. เผยแพร่ผลการดำเนินงานของเป้าหมายของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย

4. ส่งเสริมความเชี่ยวชาญให้กับสถาบันการศึกษาในด้านต่างๆ เช่น สาขาการพัฒนา การสอน และการวิจัยวรรณกรรม

5. มีส่วนร่วมในกิจกรรมระดับชาติและระดับนานาชาติอย่างแข็งขัน

เพื่อปรับปรุงวิชาชีพและความรู้

6. ดำเนินกิจกรรมอื่นๆ ตามหลักการและวัตถุประสงค์ของเป้าหมายของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย


สมาชิกของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซียประกอบด้วย

(1) สมาชิกสามัญ (ผู้สำเร็จการศึกษาในสาขาวัฒนธรรม ภาษา และวรรณคดี ตลอดจนนักวิชาการด้านการศึกษาภาษาและวรรณกรรมของอินโดเนเซีย ทั้งในระดับภูมิภาคและต่างประเทศ) และ

(2) สมาชิกกิตติมศักดิ์ (บุคคลธรรมดา ทั้งชาวอินโดเนเซียและชาวต่างชาติ) ซึ่งมีความสนใจและมีส่วนร่วมในการพัฒนาวรรณกรรม การจัดการของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซียประกอบด้วยการจัดการจากส่วนกลาง การจัดการผู้แทน (ซึ่งตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาค สถาบัน/หน่วยงาน หรือที่มหาวิทยาลัย) และคณะกรรมการของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย


กิจกรรมต่างๆของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย เช่น

โรงเรียนวรรณกรรม (Sekolah Sastra)

โรงเรียนวรรณกรรมเป็นหนึ่งในโครงการงานที่สมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย จัดขึ้นทุกเดือนในสัปดาห์แรกและสัปดาห์ที่สอง โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นช่องทางในการสำรวจทฤษฎี วิธีการ และการศึกษานวัตกรรมทางวรรณคดี มีการอภิปรายเพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถแลกเปลี่ยนความคิดหรือแนวคิดแบบโต้ตอบได้

โครงการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น (Tukar Tutur Sastra)

การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นด้านวรรณกรรมเป็นหนึ่งในโครงการของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซีย ซึ่งหัวหน้าสาขาของสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซียจะร่วมมือกันและเป็นแหล่งข้อมูลเพื่อแจ้งเกี่ยวกับปัญหาวรรณกรรมในพื้นที่ของตน โครงการนี้ดำเนินการเดือนละครั้งทุก ๆ สัปดาห์ที่สาม จุดมุ่งหมายของการจัด Literature Speech Exchange คือเพื่อนำมาแลกเปลี่ยนด้านวรรณกรรมที่มีอยู่ในอินโดเนเซีย

สุนทรพจน์ด้านวรรณกรรม (Pidato kesusastraan)

เป็นโครงการการทำงานจากสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซียส่วนกลาง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อถ่ายทอดแนวคิดบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับวรรณกรรม โครงการนี้ยังจัดให้มีพื้นที่สำหรับการอภิปรายระหว่างวิทยากรเพื่อให้การกล่าวสุนทรพจน์สามารถนำไปใช้ในชีวิตวรรณกรรมได้

 สมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซียสู่โรงเรียน (Hiski Masuk Sekolah)

สมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซียสู่โรงเรียนกับชุมชน (Hiski Bersama Komunitas)






ความร่มมือสมาคมปัญญาชนนักวรรณกรรมอินโดเนเซียกับองค์กรอื่นๆ (Hiski Berkerjasama dengan Lembaga Lain)