เกาะนาตูนา

 

เหตุใดทะเลนาตูนาจึงเกิดข้อพิพาทขัดแย้งระหว่างอินโดเนเซียกับจีน

โดย นิอับดุลรากิ๊บ  บินนิฮัสซัน

ผู้เขียนได้ไปเกาะนาตูนา และก่อนไปได้ทำการบ้านเกี่ยวกับเกาะนาตูนา ร่วมทั้งประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ของเกาะนาตูนา  ทำให้พอจะทราบถึงความขัดแย้งระหว่างอินโดเนเซียกับประเทศจีน การที่ประเทศจีนอ้างสิทธิ์เหนือทะเลนาตูนา ทำให้เกาะนาตู หรือที่รวมเรียกว่าหมู่เกาะนาตูนา เพราะเกาะนาตูนา มีเกาะต่างๆ เป็นบริวาร ทะเลนาตูนามักได้เป็นประเด็นร้อน เมื่อกล่าวถึงความขัดแย้งระหว่างทั้งสองประเทศ เมื่อมีการอ้างสิทธิ์ของจีนในน่านน้ำนอกหมู่เกาะนาตูนามักจะได้รับการประท้วงจากรัฐบาลอินโดเนเซีย การประท้วงของรัฐบาลอินโดเนเซียเริ่มต้นขึ้นหลังจากเรือประมงจีน หรือหน่วยยามฝั่งของจีนรุกล้ำเข้ามาในเขตเศรษฐกิจพิเศษ (EEZ- Exclusive Economic Zone) ของอินโดเนเซียในทะเลนาตูนา

รัฐบาลจีนมักจะอ้างว่า เรือประมงและเรือยามชายฝั่งของจีนไม่ได้ละเมิดอธิปไตยของอินโดเนเซีย เนื่องจากน่านน้ำนาตูนาอยู่ในเขตเส้นประเก้าเส้น ในขณะเดียวกัน อินโดเนเซียถือว่าการที่เรือจีนเข้ามาในทะเลนาตูนาเป็นการละเมิด เนื่องจากได้รุกล้ำเขตเศรษฐกิจพิเศษของอินโดเนเซีย ตามที่กำหนดไว้ในอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS-United Nations Convention on the Law of the Sea)

ทะเลนาตูนาเป็นของประเทศอินโดเนเซียจริงหรือไม่

ในทางภูมิศาสตร์ ทะเลนาตูนาทางทิศตะวันตกอยู่ติดกับคาบสมุทรมลายูและทางทิศตะวันออกติดกับรัฐซาราวัค ประเทศมาเลเซีย ส่วนในแง่ของระยะทาง ทะเลนาตูนาอยู่ใกล้มาเลเซียมากกว่าอินโดเนเซีย แล้วทำไมทะเลนาตูนาจึงถูกรวมอยู่ในดินแดนของอินโดนีเซีย

เรื่องราวของทะเลนาตูนาที่เข้ามาอยู่ในอินโดเนเซียมีประวัติศาสตร์ยาวนาน เมื่อชาวยุโรปมาถึงหมู่เกาะนี้เป็นครั้งแรก ทะเลนาตูนาได้กลายเป็นพื้นที่ที่มีการแย่งชิงกันอย่างดุเดือดระหว่างสองมหาอำนาจคือ อังกฤษและเนเธอร์แลนด์ หลังจากอินโดเนเซียได้รับเอกราช หมู่เกาะนาตูนาและเกาะโดยรอบอีกเจ็ดเกาะได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นดินแดนของอินโดเนเซียกับสหประชาชาติในฐานะส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรเรียว หรือ รัฐสุลต่านแห่งเรียว หรือ Kesultanan Riau

เมื่อครั้งที่ผู้เขียนได้เดินทางไปยังหอสมุดและหอจดหมายเหตุแห่งอำเภอนาตูนา ซึ่งข้อดีของอินโดเนเซีย คือเขาจะไม่มีเพียงมีห้องสมุดหรือหอสมุดประจำอำเภอหรือประจำจังหวัดนั้นๆ แต่เขาจะควบหอจดหมายเหตุประจำอำเภอ ประจำจังหวัดเข้าด้วยกัน ทำให้หอสมุดประจำอำเภอ ประจำจังหวัดกลายเป็นแหล่งเก็บข้อมูลของอำเภอ หรือจังหวัดนั้นๆ และในการเดินทางไปเยี่ยมหอสมุดและหอจดหมายเหตุแห่งอำเภอนาตูนา เมื่อถามเจ้าหน้าที่ว่าทำไมหมู่เกาะนาตูนา เมื่อมองในแง่ภูมิศาสตร์ ย่อมอยู่ในมาเลเซีย แต่ว่าในทางรัฐศาสตร์กลายเป็นส่วนหนึ่งของอินโดเนเซีย  ทางเจ้าหน้าที่ของเขาก็อธิบาย พร้อมไปดูหลักฐานที่แสดงว่าหมู่เกาะนาตูนาเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรเรียว

ในข้อพิพาททะเลจีนใต้ จีนยังมีข้อพิพาทกับประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หกประเทศที่มีพรมแดนทางทะเลทับซ้อนกัน นอกเหนือจากอาเซียนแล้ว จีนยังมีข้อพิพาทกับไต้หวัน การอ้างสิทธิ์ของจีนนั้นอิงตามเส้นประเก้าเส้น ซึ่งรวมถึงหมู่เกาะพาราเซล ซึ่งเวียดนามและไต้หวันก็อ้างสิทธิ์เช่นกัน และหมู่เกาะสแปรตลีย์ ซึ่งจีนมีข้อพิพาทกับฟิลิปปินส์ มาเลเซีย เวียดนาม และบรูไนดารุสซาลาม

ในทะเลนาตูนามีอะไรอยู่บ้าง

เหตุผลที่แท้จริงของจีนในการอ้างสิทธิ์เหนือทะเลนาตูนาว่าเป็นดินแดนของตนอย่างดื้อรั้นคืออะไร แม้เมื่อดูแผนที่จะเห็นว่าทะเลนาตูนาจะอยู่ห่างจากแผ่นดินใหญ่ของจีนเป็นอันมาก ตามรายงานจากสำนักเลขาธิการกระทรวงการต่างประเทศของอินโดเนเซีย หมู่เกาะนาตูนามีแหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ 16 แหล่งกระจายอยู่ทั่วอาณาเขต โดยคาดว่ามีปริมาณน้ำมันดิบประมาณ 11 พันล้านบาร์เรล และก๊าซธรรมชาติ 190 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต ดังนั้น ทะเลนาตูนาจึงอาจถือได้ว่าเป็นแหล่งกักเก็บน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่ใหญ่ที่สุดในโลก

นอกจากนี้ ทะเลนาตูนาเป็นแหล่งอาศัยของประชากรปลาถึง 10% ของประชากรปลาทั้งหมดทั่วโลก ยิ่งไปกว่านั้น ทะเลนาตูนายังมีศักยภาพด้านการท่องเที่ยวสูง เนื่องจากมีทัศนียภาพทางธรรมชาติที่บริสุทธิ์งดงาม ผู้เขียนได้เดินทางไปรอบๆกะนาตูตา หรือ เกาะบูงูรัน ปรากฏว่ายังมีแหล่งท่องเที่ยวจำนวนมากที่น่าสนใจ และยังมีสถานที่ที่สามารถพัฒนาด้านการท่องเที่ยวอีกจำนวนมาก แต่ด้วยระหว่างจากเกาะนาตูนาไปยังเกาะบาตัม หรือในทางกลับกัน ซึ่งเป็นเกาะต้นทางในการเดินทางไปยังเกาะบูงูรัน หรือเกาะนาตูนา ค่าเดินทางที่ค่อนข้างแพง เมื่อเปรียบเทีบจากเกาะลาตัมไปยังกรุงจาการ์ตา แม้ว่าสนามบินราไนของเกาะนาตูนา จะมีการสร้างเป็นสนามบินพาณิชย์แล้ว แต่เชื่อว่าการเดินทางอากาศจะยังเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเชิงท่องเที่ยวต่อเกาะนาตูนา

สถานที่ท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมมากที่สุดบนเกาะนาตูนา เช่น ได้แก่ หาดเจมาฆา (Pantai Cemga)  ตันจุงดาโต๊ะ (Tanjung datuk) ตันยุงซือนูบิง (Tanjung Senubing) บาตูมาดู (Batu Madu) เกาะซือนัว (Pulau Senua) และยังมีอีกสถานที่มากมาย